
Een bedrijf overnemen vraagt naast ondernemerschap ook een slimme financiële strategie. De meeste overnames worden niet volledig uit eigen zak betaald, maar met een mix van eigen geld en vreemd vermogen. Hoe je die financiering regelt, hangt af van de waarde van het bedrijf, de beschikbare zekerheden en jouw persoonlijke financiële situatie. Banken en financiers kijken kritisch naar overnames, maar met de juiste voorbereiding is een bedrijf overnemen financiering goed te realiseren.
De overnamesom bestaat uit meerdere componenten. Allereerst betaal je voor de onderneming zelf: goodwill, klantenkring, naam en reputatie. Daarnaast neem je vaak ook de activa over, zoals voorraad, machines, inventaris of het pand. Soms koop je alleen de aandelen, soms de activa via een activatransactie.
Naast de koopprijs komen er extra kosten bij:
Reken op een bepaald percentage extra bovenop de overnamesom. Vergeet niet dat je ook direct werkkapitaal nodig hebt om het bedrijf draaiende te houden na de overname. Martijn Zaal adviseert om hiermee ruim rekening te houden in je financieringsplan.
De meeste financiers verwachten dat je een substantieel deel eigen vermogen inbrengt. Hoe solide het over te nemen bedrijf is, hoe lager dat percentage mag zijn. Een winstgevend bedrijf met stabiele cashflow en harde zekerheden zoals vastgoed of machines geeft banken meer vertrouwen.
Eigen geld kun je op verschillende manieren inbrengen:
Sommige overnemers kiezen voor een earn-out constructie: een deel van de koopprijs betaal je pas later, afhankelijk van de behaalde resultaten. Dit verlaagt het benodigde startkapitaal, maar vraagt wel een bereidwillige verkoper.
Er zijn meerdere financieringsbronnen die je kunt combineren. De meest gebruikte opties:
Traditionele banken bieden overnamefinanciering aan, vaak gekoppeld aan zekerheden zoals vastgoed, machines of voorraden. Banken lenen een percentage van de marktwaarde van deze onderpanden. Ze kijken kritisch naar de historische cijfers van het over te nemen bedrijf én naar jouw ondernemersvaardigheden.
De verkoper verstrekt zelf een lening voor een deel van de koopsom. Dit signaleert vertrouwen in de continuïteit van het bedrijf en maakt het voor banken aantrekkelijker om ook te financieren. Een verkoperskrediet kan een aanzienlijk deel van de overnamesom dekken.
BMKB (Borgstelling MKB-kredieten) kan worden ingezet als je onvoldoende zekerheden hebt. De overheid staat dan borg voor een deel van de lening, waardoor banken sneller financieren. Dit verlaagt het risico voor de bank en verhoogt jouw kansen op financiering.
Bij grotere overnames kunnen participatiemaatschappijen of private equity partijen instappen als aandeelhouder. Zij brengen kapitaal in en delen in winst en risico. Dit kan handig zijn als je weinig eigen geld hebt, maar je geeft wel een deel van de zeggenschap uit handen.
Een tussenlaag tussen eigen en vreemd vermogen. Deze vorm heeft vaak hogere rentekosten, maar vraagt minder zekerheden en telt deels mee als eigen vermogen bij andere financiers. Geschikt voor overnames waarbij de harde zekerheden beperkt zijn.
Een aanvraag voor bedrijf overnemen financiering wordt grondig doorgelicht. Banken willen weten of het bedrijf levensvatbaar is en of jij in staat bent het succesvol voort te zetten.
De belangrijkste toetspunten:
Een due diligence rapport is verplicht. Dit onafhankelijke onderzoek brengt financiële, juridische en operationele risico's in kaart. Banken baseren hun beslissing mede op deze bevindingen.
Een volledige financiering zonder eigen inbreng is zeldzaam, maar niet onmogelijk. Het lukt vooral bij bedrijven met veel harde activa en een sterke cashflow. Denk aan een productiebedrijf met kostbare machines en vastgoed, of een transportbedrijf met een wagenpark.
Scenario's waarbij volledige financiering mogelijk is:
Houd er rekening mee dat een overname zonder eigen geld hogere rentekosten met zich meebrengt en strengere voorwaarden. De maandelijkse aflossingslasten zijn ook fors, wat druk legt op de cashflow direct na de overname.
Een overtuigend financieringsvoorstel maakt het verschil tussen acceptatie en afwijzing. Zorg dat je dossier compleet en professioneel is opgebouwd.
Beschrijf helder waarom je dit bedrijf overneemt, wat je unieke toegevoegde waarde is en hoe je de komende jaren wilt groeien. Onderbouw je aannames met marktdata en concrete plannen. Laat zien dat je de uitdagingen kent en weet hoe je ermee omgaat.
Presenteer realistische prognoses voor omzet, kosten, winst en cashflow. Maak onderscheid tussen optimistisch, realistisch en pessimistisch scenario. Laat zien dat het bedrijf ook in mindere tijden de financieringslasten kan dragen.
Vertel waarom juist jij deze overname tot een succes maakt. Welke relevante ervaring heb je? Welk netwerk breng je mee? Hoe ga je om met personeel en klanten? Banken financieren mensen, niet alleen cijfers.
Laat geen vragen open. Een gedegen due diligence toont aan dat je de risico's kent en accepteert. Het geeft de bank vertrouwen dat er geen verborgen verrassingen komen na de overname.
Als het over te nemen bedrijf een eigen pand bezit, wordt dat vaak de belangrijkste zekerheid voor de financiering. Vastgoed heeft een stabiele waarde en geeft banken houvast. Bij veel overnames wordt de vastgoedfinanciering zelfs los gestructureerd van de bedrijfsfinanciering.
Je kunt het bedrijfspand op twee manieren meenemen:
Die laatste constructie heeft voordelen: bij eventuele problemen met het bedrijf blijft het vastgoed beschermd. Ook bouw je privévermogen op via aflossing en waardestijging. De financiering van het pand kan vaak tegen gunstigere voorwaarden dan de bedrijfsovername zelf.
Voor vastgoedfinanciering binnen een overname gelden andere normen dan voor reguliere bedrijfsfinancieringen. Martijn Zaal wijst er vaak op dat het slim kan zijn om beide trajecten parallel te laten lopen, zodat je optimaal gebruik maakt van beschikbare financieringsmogelijkheden.
Van eerste oriëntatie tot ondertekening bij de notaris doorloop je meerdere stappen. Hoe beter je voorbereid bent, hoe soepeler het proces verloopt.
Bepaal hoeveel financiering je nodig hebt en welk deel je zelf kunt inbrengen. Inventariseer de beschikbare zekerheden en maak een eerste inschatting van de haalbaarheid. Dit is het moment om verschillende scenario's door te rekenen.
Verzamel alle benodigde documenten: jaarcijfers van het over te nemen bedrijf, taxatierapporten, contracten met belangrijke klanten en leveranciers, personeelsoverzicht en je eigen financiële gegevens. Laat het due diligence onderzoek uitvoeren en werk je businessplan uit.
Dien het financieringsvoorstel in bij één of meerdere financiers. Een goede adviseur weet welke partijen het beste passen bij jouw type overname. Sommige banken zijn sterker in bepaalde branches of bij specifieke financieringsvormen.
De bank beoordeelt je aanvraag en stelt aanvullende vragen. Dit kan enkele weken duren. Bij een positieve uitkomst ontvang je een offerte met voorwaarden, rentevoorstel en zekerheidseisen. Vergelijk deze zorgvuldig: niet alleen de rente telt, ook de voorwaarden maken het verschil.
Na akkoord op de offerte volgt de definitieve toekenning. Notarissen regelen de juridische overdracht. Zorg dat de timing klopt: de financiering moet beschikbaar zijn op het moment van overdracht.
Zelfs ervaren ondernemers maken soms denkfouten die de financiering in gevaar brengen. Deze valkuilen kun je voorkomen:
Een andere veelvoorkomende fout is het onderschatten van de persoonlijke betrokkenheid die banken verwachten. Bij een bedrijf overnemen financiering sta je vaak persoonlijk borg of geef je privézekerheden. Realiseer je dat het risico verder gaat dan alleen de onderneming.
Heb je eerder een onderneming gehad die niet goed liep, of staat er een BKR-registratie op je naam? Dan wordt een nieuwe bedrijfsovername financieren lastiger, maar niet onmogelijk. Transparantie is cruciaal: leg uit wat er is gebeurd, wat je ervan hebt geleerd en waarom het deze keer anders gaat.
Sommige financiers zijn bereid risico te nemen als:
Een specialist in bedrijfsfinancieringen kan inschatten welke financiers bereid zijn deze achtergrond te accepteren. Niet alle banken hanteren dezelfde criteria.
Niet elke overname past in het standaard bankkader. Bij complexere situaties zijn er alternatieve wegen. Crowdfunding is een optie als je verhaal aanspreekt en consumenten of investeerders wilt betrekken. Dit werkt vooral bij bedrijven met een sterk merk of maatschappelijke missie.
Business angels of informele investeerders stappen soms in bij startende ondernemers die een bedrijf overnemen. Zij brengen naast geld ook kennis en netwerk mee. De voorwaarden zijn flexibeler dan bij banken, maar je geeft wel een deel van de zeggenschap en winst uit handen.
Leaseconstructies kunnen helpen als het bedrijf kostbare machines of voertuigen heeft. In plaats van deze mee te financieren in de overname, lease je ze en spreid je de kosten over meerdere jaren. Dit verlaagt de benodigde financiering direct.
Begin met de financieringsaanvraag zodra je serieus in onderhandeling bent met de verkoper, maar nog geen definitieve koopovereenkomst hebt getekend. Een indicatieve offerte geeft je zekerheid dat de financiering rond komt en versterkt je onderhandelingspositie.
Reken op de volgende tijdlijnen:
Tel dit op en je zit al snel op meerdere maanden tussen eerste contact met de verkoper en definitieve overname. Plan dit van tevoren in, zodat je niet in tijdnood komt en onder druk moet beslissen.
De offerte is binnen, maar je bent er nog niet. De bank wil vaak aanvullende voorwaarden zien vervuld voordat het geld definitief vrijkomt. Denk aan een getekende koopovereenkomst, bewijs van inbreng van eigen vermogen en actuele waardebepalingen van onderpanden.
Ook wil de bank vaak een borgstelling van jou als privépersoon. Dit betekent dat je persoonlijk aansprakelijk bent als het bedrijf de lening niet kan terugbetalen. Realiseer je goed wat dit betekent voor je privésituatie en eventuele partner.
Na de overdracht start de reguliere aflossing. De meeste bedrijfsfinancieringen kennen een looptijd van meerdere jaren met maandelijkse aflossing. Zorg dat de cashflow van het bedrijf deze lasten structureel kan dragen, ook in mindere tijden. Bouw een liquiditeitsbuffer op voor onvoorziene tegenvallers.
Volledig financieren zonder eigen vermogen is lastig maar niet onmogelijk. Je hebt dan wel sterke zekerheden nodig zoals vastgoed of kostbare machines, of een combinatie van bankfinanciering, verkoperskrediet en eventueel waardeoverdracht uit je eigen woning. Reken op strengere voorwaarden en hogere rentekosten. De meeste overnames vragen een aanzienlijke eigen inbreng.
De maximale lening hangt af van de waarde van de zekerheden, de historische winst van het bedrijf en de toekomstige cashflow. Banken financieren meestal een percentage van de waarde van harde activa zoals vastgoed en machines, en een lager percentage van goodwill en immateriële activa. Het bedrijf moet na overname voldoende winst genereren om de rente en aflossing te betalen, plus een gezonde marge voor jouw inkomen en investeringen.
Bij een aandelentransactie koop je de aandelen van de BV en neem je alles over: activa, schulden, contracten en juridische verplichtingen. Bij een activatransactie koop je alleen specifieke bedrijfsonderdelen zoals inventaris, klanten en goodwill, zonder de juridische verplichtingen. De keuze heeft grote impact op fiscale behandeling, aansprakelijkheid en financieringsmogelijkheden. Laat je hierin goed adviseren door een specialist.
Reken op meerdere maanden tussen eerste aanvraag en definitieve toekenning. Dit omvat het due diligence onderzoek, het opstellen van een businessplan, de beoordeling door financiers en de juridische afronding. Bij complexere situaties of als je meerdere financiers moet benaderen kan dit langer duren. Start dus ruim op tijd om niet in tijdnood te komen tijdens de onderhandelingen met de verkoper.
Bij Veni Groep staan we voor je klaar met onafhankelijk en persoonlijk advies. Geen standaardoplossingen, maar een aanpak die écht bij jou past.
Veni Groningen
Damsterdiep 231
9713 ED Groningen
Veni Enschede
Haaksbergerstraat 116
7513 EA Enschede
Veni Leeuwarden
Wortelhaven 79
8911 GL Leeuwarden