Nationale hypotheek garantie: wat is het en wanneer heb je er recht op?

De nationale hypotheek garantie (NHG) beschermt je als je door gedwongen omstandigheden je huis moet verkopen en overhoudt aan restschuld. Je betaalt eenmalig kosten bij afsluiting, en krijgt daarvoor zekerheid dat je geen torenhoge schuld overhoudt als het misgaat. Daarnaast levert NHG je vaak een lagere rente op.

In dit artikel lees je precies wanneer je in aanmerking komt voor NHG, wat de belangrijkste voorwaarden zijn, en of het voor jouw situatie interessant is.

Wat is de nationale hypotheek garantie precies?

NHG is een borgstelling van het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW). Als je door omstandigheden buiten je schuld je hypotheek niet meer kunt betalen en je huis moet verkopen, springt het waarborgfonds bij. Denk aan werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of echtscheiding.

Verkoop je je huis en blijft er na aflossing van de hypotheek een restschuld over? Dan regelt het WEW dat je maximaal de geldende terugbetalingsnorm hoeft terug te betalen. Die norm ligt een stuk lager dan je volledige restschuld.

Belangrijke nuance: de nationale hypotheek garantie dekt alleen gedwongen verkoop door levensgebeurtenissen die je niet kon voorzien. Koop je bewust een huis dat te duur is of neem je onverantwoorde financiële risico's? Dan helpt NHG niet.

Wanneer kom je in aanmerking voor NHG?

Je hypotheek moet aan drie kernvoorwaarden voldoen om in aanmerking te komen voor de nationale hypotheek garantie:

De koopsom plus aankoopkosten (zoals notaris en overdrachtsbelasting) blijft onder de geldende NHG-kostengrens die in 2026 €470.000 bedraagt
Je neemt een annuïtaire of lineaire hypotheek af die binnen dertig jaar volledig is afgelost
De woning is bedoeld als je eigen hoofdverblijf

Daarnaast toetst de geldverstrekker extra streng of je de hypotheek werkelijk kunt betalen. De leennormen voor een hypotheek met nationale hypotheek garantie zijn strakker dan voor een gewone hypotheek. Volgens de AFM moet de geldverstrekker ook je toekomstige betalingscapaciteit meenemen in de berekening.

Job van Manen, adviseur bij Veni Groep ziet regelmatig dat starters door deze strenge toets juist meer zekerheid krijgen: je weet dat de hypotheek écht past bij je financiële situatie.

Hoeveel kost de nationale hypotheek garantie?

Je betaalt eenmalig kosten voor de borgstelling. Die kosten zijn een percentage van je hypotheekbedrag en worden meestal direct meegenomen in de hypotheek. Je hoeft het bedrag dus niet zelf contant te betalen.

Het precieze percentage hangt af van het jaar waarin je de hypotheek afsluit en wordt jaarlijks vastgesteld door het Waarborgfonds Eigen Woningen. Vraag een adviseur naar de actuele kosten voor 2026.

Tegenover die eenmalige kosten staat een belangrijk voordeel: geldverstrekkers bieden vaak een rentekorting op hypotheken met NHG. Die korting weegt over de looptijd van je hypotheek ruimschoots op tegen de kosten.

Waarom geeft NHG je rentekorting?

Geldverstrekkers lopen minder risico bij een hypotheek met nationale hypotheek garantie. Als jij je hypotheek niet meer kunt betalen en er ontstaat restschuld, betaalt het waarborgfonds. De bank hoeft die restschuld niet zelf te incasseren.

Door dat lagere risico rekenen geldverstrekkers vaak een lagere rente. Dat scheelt je maandelijks in je hypotheeklasten en over de hele looptijd soms tienduizenden euro's.

Stel: je leent de geldende NHG-grens met een looptijd van dertig jaar. Zelfs een klein renteverschil levert over die periode een aanzienlijk voordeel op. Reken uit of NHG voor jouw situatie interessant is, of laat een adviseur dat voor je doen.

Wat gebeurt er bij gedwongen verkoop met NHG?

Je raakt door omstandigheden je baan kwijt en vindt niet snel ander werk. Je kunt je maandelijkse hypotheeklasten niet meer betalen. De geldverstrekker forceert uiteindelijk verkoop van je huis.

Bij verkoop blijkt de opbrengst lager dan je resterende hypotheekschuld. Zonder nationale hypotheek garantie zou je die volledige restschuld moeten aflossen. Met NHG betaal je maximaal de terugbetalingsnorm die het Nibud hanteert, gebaseerd op je inkomen en gezinssituatie.

Het waarborgfonds betaalt het verschil rechtstreeks aan de geldverstrekker. Jij houdt wel een betalingsverplichting, maar die is een stuk beheersbaarder dan de oorspronkelijke restschuld.

Voor welke woningen geldt de nationale hypotheek garantie?

NHG geldt alleen voor je eigen woning. Een beleggingspand of vakantiehuis valt buiten de regeling. Ook moet de woning in Nederland staan.

Je kunt NHG afsluiten bij:

Aankoop van een bestaande woning
Aankoop van een nieuwbouwwoning
Verbouwing of verduurzaming van je huidige woning (als je daarvoor extra leent)
Oversluiten van je hypotheek, mits je tegelijk verbouwt of verduurzaamt

Let op: bij oversluiten zonder verbouwing kun je geen nieuwe nationale hypotheek garantie afsluiten. Heb je al NHG op je huidige hypotheek? Dan kun je die meenemen naar de nieuwe geldverstrekker.

Kun je NHG combineren met andere regelingen?

Ja, de nationale hypotheek garantie sluit andere subsidies of regelingen niet uit. Denk aan de starterslening van je gemeente of een verbouwingssubsidie voor verduurzaming.

Wel belangrijk: als je een starterslening combineert met een NHG-hypotheek, telt het totaalbedrag mee voor de NHG-grens. Je koopsom plus alle leningen en kosten moeten samen onder die grens blijven.

Voor verduurzaming geldt een aparte opslag bovenop de reguliere NHG-kostengrens. Daarmee kun je bijvoorbeeld zonnepanelen, isolatie of een warmtepomp financieren zonder direct je NHG-recht te verliezen.

Wanneer is NHG niet verstandig?

In sommige situaties biedt de nationale hypotheek garantie minder voordeel of past het niet bij je plannen:

Je koopt een woning ruim boven de NHG-kostengrens en kunt ook zonder NHG een goede rente krijgen
Je plant binnen vijf jaar alweer te verhuizen (de rentekorting werkt het best over langere looptijd)
Je wilt een aflossingsvrije hypotheek voor een deel van de financiering (mag niet met NHG)

Volgens Rijksoverheid is NHG vooral interessant voor kopers die zekerheid zoeken en een woning kopen binnen de kostengrenzen. Voor kopers van duurdere woningen weegt de rentekorting minder zwaar.

Hoe vraag je NHG aan?

Je vraagt de nationale hypotheek garantie niet zelf aan. Je geldverstrekker regelt de aanvraag bij het Waarborgfonds Eigen Woningen zodra je hypotheekofferte definitief wordt.

Het proces werkt zo:

Je vraagt een hypotheekofferte aan bij een geldverstrekker, met vermelding dat je NHG wilt
De geldverstrekker toetst of je voldoet aan de voorwaarden
Bij akkoord vraagt de geldverstrekker NHG aan bij het WEW
Het WEW verstrekt een borgstellingsnummer
Bij de notaris wordt NHG officieel vastgelegd in de hypotheekakte

Tussen offerte en ondertekening bij de notaris zit meestal een paar weken. Zorg dat je in die periode geen grote financiële beslissingen neemt die je aanvraag kunnen beïnvloeden.

Wat als je inkomen of situatie wijzigt na afsluiting?

De nationale hypotheek garantie blijft geldig, ook als je inkomen stijgt of daalt. De borgstelling loopt mee met je hypotheek tot volledige aflossing.

Wel belangrijk: als je je huis gaat verhuren in plaats van er zelf te wonen, vervalt de NHG. De regeling geldt alleen voor je eigen hoofdverblijf. Verhuis je tijdelijk voor je werk maar houd je de intentie om terug te keren? Neem dan contact op met het WEW om te checken of je borgstelling intact blijft.

Bij echtscheiding blijft NHG gewoon geldig. Neemt één partner de woning over? Dan kan die de hypotheek met nationale hypotheek garantie voortzetten, mits de geldverstrekker akkoord gaat met de nieuwe situatie.

NHG en hypotheekrenteaftrek: hoe zit dat?

De kosten die je betaalt voor de nationale hypotheek garantie zijn aftrekbaar via de hypotheekrenteaftrek. Je mag die kosten spreiden over tien jaar, of in één keer aftrekken in het jaar van afsluiting.

Spreiding levert vaak het meeste voordeel, vooral als je in een hogere belastingschijf valt. De Belastingdienst verwerkt de aftrek automatisch als je geldverstrekker de gegevens correct aanlevert.

Let op: als je je hypotheek binnen tien jaar aflost of oversluit zonder NHG mee te nemen, moet je het nog niet afgetrokken deel terugbetalen. Reken dus goed uit of oversluiten interessant is.

Verschil tussen NHG en andere vormen van zekerheid

Sommige kopers kiezen voor een overlijdensrisicoverzekering of arbeidsongeschiktheidsverzekering in plaats van NHG. Die verzekeringen dekken andere risico's.

Een overlijdensrisicoverzekering betaalt de hypotheek af als je overlijdt. Handig voor je nabestaanden, maar helpt niet bij werkloosheid of andere financiële tegenslag tijdens je leven.

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering dekt je inkomen als je door ziekte niet meer kunt werken. Ook nuttig, maar dekt geen restschuld bij gedwongen verkoop.

De nationale hypotheek garantie is gericht op restschuldrisico bij gedwongen verkoop. Ideaal combineer je NHG met een overlijdensrisicoverzekering voor volledige bescherming.

Veelgestelde vragen over de nationale hypotheek garantie

Kan ik NHG afsluiten als ik al een huis heb gekocht?

Nee, je moet de nationale hypotheek garantie afsluiten vóór de notaris de hypotheekakte passeert. Achteraf toevoegen kan niet. Wel kun je bij een verbouwing of verduurzaming NHG aanvragen voor het extra geleende bedrag, mits je totale hypotheek onder de NHG-kostengrens blijft.

Geldt NHG ook voor een tweede woning?

Nee, de nationale hypotheek garantie geldt alleen voor je eigen hoofdverblijf. Een vakantiehuis of beleggingspand valt buiten de regeling. Ook als je tijdelijk twee woningen hebt tijdens een verhuizing, geldt NHG alleen voor de woning waar je zelf gaat wonen.

Wat is het verschil tussen NHG en een hypotheek zonder NHG?

Het belangrijkste verschil zit in de bescherming bij restschuld en de rentekorting die je krijgt. Hypotheken met nationale hypotheek garantie hebben vaak een lagere rente omdat geldverstrekkers minder risico lopen. Daarnaast zijn de toetsingsvoorwaarden strakker: je moet aantonen dat je de hypotheek ook bij tegenslag kunt betalen.

Blijft mijn NHG geldig als ik verhuis?

Als je je huidige woning verkoopt en een nieuwe koopt, vervalt de NHG op je oude hypotheek. Voor je nieuwe woning moet je opnieuw NHG aanvragen, en die hypotheek moet weer voldoen aan alle voorwaarden. Je kunt niet zomaar je oude borgstelling meenemen naar een duurdere woning.